پا از 26 استخوان، 33 مفصل و بیش از 100 تاندون تشکیل‌شده است. پاشنه بزرگ‌ترین استخوان پای شماست. اگر بیش‌ازحد از پاشنه پا استفاده کنید یا صدمه‌ای به آن وارد کنید، ممکن است دچار درد پاشنه شوید. این درد می‌تواند خفیف باشد یا آن‌چنان شدید که موجب ناتوانی درحرکت شما شود. اگر داروهای خانگی ساده درد را تسکین ندهند، باید برای تشخیص علت به پزشک یا پودیاتریست مراجعه کنید. درواقع درد پاشنه پا، یک بیماری تخریب‌کننده رباط است که پلانتار فاسیا (Plantar Fascia) نامیده می‌شود. پلانتار فاسیا از پاشنه پا به سمت قوزک پا می‌رود و به حمایت از قوس پا کمک می‌کند. غالباً، هنگامی که پا بیش‌ازحد کشیده یا تحت فشار قرار می‌گیرد، موجب میکرو ترومای تکراری، درد، تحریک، التهاب و ضعف می‌شود. سالانه تقریباً یک میلیون بیمار برای فاسئیت کف پا و درد پاشنه پا به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند.

 

عوامل خطرناک درد پاشنه پا

هر چیزی که مقدار زیادی از بار و فشار را به پلانتار فاسیا وارد کند، به عنوان عامل خطر در نظر گرفته می‌شود و می‌تواند در ایجاد ورم کف پا مؤثر باشد. برخی از عوامل خطر عبارت‌اند از:

  • مشخصات قوس بالا، پایین و صافی کف پا
  • عضلات سفت ساق پا، دامنه حرکتی ضعیف مچ پا
  • اختلاف طول اندام
  • افزایش BMI
  • افزایش وزن بارداری
  • انتخاب کفش نامناسب
  • سبک نادرست زندگی (ایستادن طولانی‌مدت در محل کار، دویدن در مسافت‌های طولانی، راه رفتن و دویدن با پای‌برهنه)
  • بی‌ثباتی لگن و مفصل ران

گزینه‌های درمان درد پاشنه پا

گزینه‌های درمانی زیادی برای درمان درد پاشنه پا وجود دارد، بااین‌وجود، اگر هرچه سریع‌تر درمان آغاز نشود، مدت‌زمان بیشتری نیز برای بهبودی زمان لازم است. نباید فراموش کرد که هیچ گزینه درمانی به‌تنهایی کامل نیست. ترکیبی از درمان‌های محافظه‌کارانه زیر بهترین نتیجه را برای رفع این بیماری دارند.

  • سونوگرافی درمانی و شوک‌درمانی
  • سونوگرافی درمانی و شوک‌درمانی، خارج از بدن گردش خون را در محل آسیب بهبود می‌بخشند و با تحریک سلول روند بهبودی را تسریع می‌کنند. شوک‌درمانی همچنین با از بین بردن بافت اسکار به حساسیت‌زدایی محل آسیب‌دیده کمک می‌کند تا بافت دوباره بازسازی شود.
  • کشش کمپلکس عضلات گوساله‌ای
  • کشش کمپلکس عضلات گوساله به کاهش تنش و بار فاشیای کف پا کمک می‌کند.
  • تمرینات مفید ورزشی
  • این تمرینات با تقویت عضلات پا امکان کنترل حرکت و ثبات بهتر درون پا را فراهم می‌کنند.
  • دستگاه‌های ارتوتیک
  • این دستگاه‌ها نه‌تنها بیومکانیک فرد را اصلاح‌کرده، بلکه به کاهش فشار بر روی فاشیای کف پا نیز کمک می‌کنند.
  • کفش‌های طبی
  • کفش‌های طبی از کشش بیش‌ازحد پلانتار فاسیا در هنگام ورزش، فعالیت‌های روزمره، ایستادن و راه رفتن طولانی‌مدت جلوگیری می‌کنند.
  • آتل شبانه و نوارچسب
  • آتل شبانه و نوارچسب زدن، پا را در موقعیت بهینه نگه می‌دارد تا با کاهش طول پلانتار فاسیا، بتواند کف پا را بهبود بخشد.

تکنیک‌های طب سوزنی، حجامت و تکنیک‌های بافت نرم همچنین می‌توانند به کاهش تنش، افزایش جریان خون و بهبودی پاشنه پا کمک کنند. تزریق کورتیکواستروئید و جراحی باید آخرین راه‌حل شما باشد. تزریق کورتیکواستروئید در واقع باعث ضعیف شدن بافت می‌شود و می‌تواند منجر به پارگی بیشتر و آسیب مجدد به فاشیای کف پا شود.

دلایل شایع درد پاشنه چیست؟

درد پاشنه پا به دلایل مختلفی به وجود می‌آید که در زیر به آن‌ها اشاره‌شده است:

  • ورم کف پا فاسئیت کف پا

این مشکل زمانی اتفاق می‌افتد که فشار زیاد بر روی پاهای شما به رباط فاشیای کف پا آسیب برساند و باعث درد و سفتی در آن ناحیه شود. پس از یافتن علت این بیماری، برای یافتن بهترین درمان به پزشک مراجعه کنید.

  • پیچ‌خوردگی و کشیدگی

پیچ‌خوردگی و کشیدگی آسیب‌های شایعی هستند که در اثر فعالیت بدنی و تمرینات ورزشی به وجود می‌آیند و بسته به حادثه‌ای که رخ می‌دهد، ممکن است میزان آسیب جزئی یا شدید باشد.

  • شکستگی

شکستگی، به شکسته شدن استخوان گفته می‌شود. این یک وضعیت اورژانسی است و به مراقبت‌های فوری نیاز دارد.

  • تاندونیت آشیل

تاندونیت آشیل زمانی اتفاق می‌افتد که تاندونی که عضلات ساق پا را به پاشنه متصل می‌کند، به دلیل آسیب‌دیدگی بیش‌ازحد، دردناک و ملتهب شود.

  • بورسیت

بورس‌ها کیسه‌های پر از مایعی هستند که در مفاصل شما یافت می‌شوند. آن‌ها مناطقی را که تاندون‌ها، پوست و بافت‌های عضلانی با استخوان‌ها روبرو می‌شوند احاطه می‌کنند.

  • اسپوندیلیت آنکیلوزان

این شکل از آرتروز در درجه اول ستون فقرات شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد و باعث التهاب شدید مهره‌ها می‌شود که درنهایت ممکن است به درد مزمن و ناتوانی منجر شود.

  • استئوکندروزها

این اختلالات به‌طور مستقیم بر رشد استخوان‌ها در کودکان و نوجوانان تأثیر می‌گذارند.

  • آرتریت واکنشی

عفونت در بدن باعث نوعی آرتروز می‌شود که به آرتریت واکنشی معروف است.

 

چه زمانی باید با پزشک خود تماس بگیرید؟

اگر به درد پاشنه پا مبتلا شدید، ممکن است ابتدا برخی از داروهای خانگی یا استراحت را برای تسکین علائم خود امتحان کنید. اگر در طی دو تا سه هفته درد پاشنه شما بهتر نشد، باید به پزشک مراجعه کنید، همچنین اگر موارد زیر را تجربه کردید باید فوراً با پزشک خود تماس بگیرید:

  • درد شدید
  • شروع ناگهانی درد
  • قرمزی در پاشنه پا
  • تورم پاشنه پا
  • عدم توانایی در راه رفتن

چگونه می‌توان درد پاشنه پا را درمان کرد؟

اگر به درد پاشنه پا مبتلا شدید، می‌توانید این روش‌ها را در خانه امتحان کنید تا ناراحتی خود را کاهش دهید.

  • استراحت کنید.
  • روزی دو بار به مدت 10 تا 15 دقیقه یخ را روی پاشنه بگذارید.
  • داروهای مسکن بدون نسخه مصرف کنید.
  • کفشی بپوشید که مناسب باشد.
  • از آتل شب استفاده کنید، ا ین دستگاه مخصوصی که هنگام خوابیدن پا باعث کشش آن می‌شود.
  • برای کاهش درد از کفش مناسب استفاده کنید.

اگر این راهکارهای مراقبت در منزل درد شما را تسکین نمی‌دهند، باید به پزشک خود مراجعه کنید. آن‌ها یک معاینه بدنی انجام می‌دهند و از شما در مورد علائم و زمان شروع آن‌ها سؤال می‌کنند. پزشک شما همچنین ممکن است برای تعیین علت درد پاشنه از تصویربرداری با اشعه ایکس استفاده کند. هنگامی‌که پزشک، علت درد را فهمید، قادر خواهد بود درمان مناسب را برای تجویز کند. در بسیاری از موارد، پزشک ممکن است فیزیوتراپی را نیز پیشنهاد دهد. این می‌تواند به تقویت عضلات و تاندون‌های پای شما کمک کند و از آسیب بیشتر جلوگیری نماید. اگر درد شما شدید باشد، پزشک ممکن است داروهای ضدالتهابی برای شما نیز تجویز کند. این داروها به‌صورت وریدی تزریق می‌شوند یا به‌صورت خوراکی مانند شربت و قرص مصرف می‌شوند. در موارد بسیار نادر، پزشک ممکن است جراحی را برای رفع مشکل توصیه کند، اما جراحی پاشنه پا اغلب نیاز به زمان بهبودی طولانی دارد و به دلیل عوارض جانبی که دارد، فقط در موارد حاد انجام می‌شود.

عوارض درد پاشنه پا چیست؟

درد پاشنه می‌تواند ناتوان‌کننده باشد و بر حرکات روزمره شما تأثیر بگذارد، همچنین ممکن است نحوه راه رفتن شما را تغییر دهد. اگر این اتفاق بیفتد، احتمال دارد تعادل خود را از دست داده و زمین بخورید و مستعد آسیب‌های دیگر شوید.

چگونه می‌توانید از درد پاشنه پا جلوگیری کنید؟

جلوگیری از همه مواردی که منتهی به درد پاشنه می‌شوند، ممکن است به‌راحتی ممکن نباشد، بااین‌وجود مراحل ساده‌ای وجود دارند که می‌توانید برای جلوگیری از آسیب به پاشنه پا و جلوگیری از درد انجام دهید. در زیر به این موارد اشاره شده است:

  • کفشی بپوشید که مناسب باشد و با قرار گرفتن پا در آن احساس راحتی کنید.
  • برای فعالیت بدنی و تمرینات ورزشی کفش مناسب آن تمرین بپوشید.
  • عضلات خود را قبل از ورزش کشش دهید.
  • در هنگام فعالیت بدنی سرعت خود را حفظ کنید.
  • رژیم غذایی سالم داشته باشید.
  • وقتی احساس خستگی می‌کنید یا در عضلات خود احساس درد می‌کنید، استراحت نمایید.
  • وزن خود را کاهش دهید.

بررسی شایع‌ترین علت درد پاشنه پا

درد پاشنه غالباً به علت فاسیای کف پا ایجاد می‌شود، وضعیتی که گاهی اوقات در صورت وجود خار، سندرم خار پاشنه نیز نامیده می‌شود. درد پاشنه نیز ممکن است به دلایل دیگری مانند شکستگی، التهاب مفصل، آرتروز، تحریک عصب و کیست باشد. ازآنجاکه دلایل مختلفی برای این مشکل وجود دارد، مهم است که درد پاشنه پا به‌درستی تشخیص داده شود. یک جراح می‌تواند بین همه احتمالات، منبع اصلی درد را تشخیص دهد.

ورم مفصل کف پا

ورم مفصل کف پا از دیگر عوامل ایجاد درد پاشنه است. ورم کف پا، التهاب نوار بافتی (فاشیای کف پا) است که از پاشنه پا تا انگشتان پا گسترش می‌یابد. در این شرایط، فاشیا ابتدا تحریک‌شده، سپس ملتهب می‌شود و درنتیجه باعث ایجاد درد در پاشنه پا می‌شود.

علل ورم مفصل کف پا

شایع‌ترین علت ورم کف پا مربوط به ساختار ناقص پا است. به‌عنوان‌مثال، افرادی که در قوس پای خود مشکل‌دارند، یا کف پا آن‌ها بیش‌ازحد صاف یا خمیده است، بیشتر مستعد ابتلا به ورم کف پا هستند. پوشیدن کفش‌های نامناسب بر روی سطوح صاف، فشار غیرطبیعی را به فاسیای کف پا وارد می‌کند و همچنین می‌تواند منجر به ورم مفصل کف پا شود. این به‌ویژه هنگامی آشکار می‌شود که فرد مجبور است ساعات طولانی روی پا خود بایستد. چاقی و اضافه‌وزن بیش‌ازحد نیز ممکن است در ایجاد فاسیت کف پا مؤثر باشد.

علائم ورم مفصل کف پا

علائم ورم مفصل کف پا شامل موارد زیر است:

  • درد در قوس پا
  • دردی که معمولاً با بروز آن بدتر است
  • دردی که طی چند ماه افزایش می‌یابد
  • تورم در قسمت پایین پاشنه پا

 افراد مبتلا به ورم مفصل کف پا معمولاً صبح که از خواب بیدار می‌شوند یا بعد از مدت طولانی نشستن، درد را احساس می‌کنند. بعد از چند دقیقه پیاده‌روی، ممکن است، درد کاهش پیدا کند، زیرا راه رفتن باعث کشش فاشیا می‌شود. برای تعدادی از افراد، پیاده‌روی موجب کاهش درد می‌شود، اما این موقتی است و پس از مدتی فرد دوباره احساس درد خواهد کرد.

 

چگونگی تشخیص

برای رسیدن به یک تشخیص درست، جراح ابتدا پا، مچ پا را معاینه می‌کند و سابقه پزشکی شما را جویا می‌شود. علاوه بر این، ممکن است از مطالعات تصویربرداری تشخیصی، مانند اشعه ایکس یا سایر روش‌های تصویربرداری، برای تشخیص انواع مختلف درد در پاشنه پا استفاده شود. گاهی اوقات خار پاشنه در بیماران مبتلا به ورم غدد کف پا مشاهده می‌شود، اما این موارد بندرت منبع درد هستند. هنگامی که خار پاشنه وجود داشته باشد، ممکن است این بیماری به‌صورت فاسئیت کف پا یا سندرم خار پاشنه تشخیص داده شود.

درمان غیر جراحی

رعایت نکات زیر به درمان ورم مفصل کف پا کمک می‌کند:

  • ورزش‌هایی که باعث کشش عضلات ساق پا می‌شوند به کاهش درد و درنتیجه بهبودی بیمار کمک می‌کنند.
  • هنگامی‌که بدون کفش راه می‌روید، فشار ناخواسته‌ای بر فاشیای کف پا وارد می‌شود.
  • قرار دادن کیسه یخ روی پاشنه، به مدت 20 دقیقه در روز به کاهش التهاب کمک می‌کند. یک حوله نازک بین یخ و پاشنه خود قرار دهید. یخ را مستقیماً روی پوست قرار ندهید.
  • فعالیت‌های بدنی طولانی را کاهش دهید تا به پاشنه پا استراحت دهید.
  • کفش شما باید پاشنه و قوس کافی داشته باشد تا از فشار بر روی فاشیای کف پا کاسته شود.
  • داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی خوراکی (NSAID) مانند ایبوپروفن و ژل ولتارن مصرف کنید.

اگر بعد از چندین هفته هنوز درد دارید، به جراح مراجعه کنید. ممکن است یک یا چند روش درمانی دیگر مانند نمونه‌های زیر به شما توصیه شود.

  • قرار دادن کفی استاندارد در کفش، راه رفتن را آسان‌تر می‌کند. این کار از ضربه زدن به پا جلوگیری کرده و فشار بر روی فاشیا کاهش می‌دهد.
  • دستگاه‌های ارتز، دستگاه‌های ارتوتیک سفارشی هستند که در کفش شما قرار می‌گیرند و به بهبود ناهنجاری‌های ساختاری زمینه‌ای که باعث ایجاد ورم کف پا می‌شوند، کمک می‌کنند.
  • تزریق درمانی، در برخی موارد از تزریق کورتیکواستروئید برای کمک به کاهش التهاب و تسکین درد استفاده می‌شود.
  • گچ متحرک، از گچ متحرک برای کاهش تحرک به مدت چند هفته استفاده می‌شود تا فرد بتواند به‌خوبی استراحت کرده و بهبود یابد.
  • آتل شب، پوشیدن آتل شبانه به شما امکان می‌دهد کشش گسترده‌ای از فاشیای کف پا هنگام خواب داشته باشید. این ممکن است به کاهش درد صبحگاهی مبتلا به برخی بیماران کمک کند.
  • فیزیوتراپی، برای کمک به تسکین درد ممکن است از تمرینات و سایر اقدامات فیزیوتراپی استفاده شود.

چه زمانی بیمار به جراحی نیاز دارد؟

اگرچه بیشتر بیماران مبتلا به فاشیای کف پا به درمان غیر جراحی پاسخ می‌دهند، اما درصد کمی از بیماران ممکن است نیاز به جراحی داشته باشند. اگر بعد از چندین ماه درمان غیر جراحی همچنان از درد پاشنه پا رنج می‌برید، جراحی گزینه آخری است که برای شما در نظر گرفته می‌شود. جراح گزینه‌های جراحی را برای شما مطرح کرده و تعیین می‌کند کدام روش برای شما بیشتر مفید است.

مراقبت طولانی‌مدت

مهم نیست که چه نوع درمانی برای فاسئیت کف پا انجام دهید، علل اصلی که منجر به این بیماری شده ممکن است تا مدت‌ها باقی بمانند؛ بنابراین، شما باید اقدامات پیشگیرانه را ادامه دهید. پوشیدن کفش طبی، کشش و استفاده از دستگاه‌های ارتوتیک سفارشی اصلی‌ترین درمان درازمدت برای ورم کف پا هستند.

تهیه و ترجمه: تیم تولید محتوای تیمچه مارکت