یکی از مشکلات شایع زیبایي وجود لَك بر روی پوست است و اگر تعداد آن‌ها رفته‌رفته افزایش یابد به یک موضوع آزاردهنده تبدیل می‌شود. وجود لك در نتیجه‌ی فعالیت بیش از حد ملانوسیت‌ها و تجمع غیرطبیعي ملانین بر روی پوست ایجاد مي‌شود. در این مطلب درباره علل بوجودآمدن لک‌های پوستی و راه‌های پیشگیری و درمان آن صحبت می‌کنیم. عامل اصلی ایجاد لک ماده ملانین است که رنگدانه اصلی موجود در پوست‌و مو می‌باشد و در سلول‌های ملانوسیت ساخته می‌شود. در اثر تابش پرتوهای فرابنفش خورشید فرآیند ملانین‌سازی در پوست آغاز شده و پوست برنز می‌شود، ملانین بخش عمده پرتوهای فرابنفش را جذب می‌کند و به همین علت محافظ پوست به شمار می‌آید و در جلوگیری از سرطان پوست نقش مهمی دارد ملانوسیت‌های پوست (سلولی که باعث ایجاد ملانین می‌شود) در لایه دوم پوست (اپیدرم) وجود دارد.

عوامل ایجاد كننده لك عبارتند از:

-         شایع‌ترین دلیل ایجاد لک تابش نورخورشید است.

-          بالارفتن سن نیز از عوال ایجاد لک می‌باشد.

-         بارداري و مصرف بعضي از داروها مثل قرص ‌ضد‌بارداريِ خوراكي

-         التهابات پوستی مثل سوختگي، جوش و بعضي از اقدامات درماني مثل لیزر و پیلینگ صورت                                                    

روش‌های پیشگیری از لک‌های پوستی

  • محدود‌کردن قرارگیری در برابر آفتاب را به عنوان اصل اول رعایت کنیم.
  • استفاده از ضد آفتاب مناسب با حداقل عیار(spf) حفاظتی ۳۰ 
  • تمدید ضدآفتاب هر دو‌ساعت یکبار در زمانی که در معرض مستقیم نور آفتاب باشیم.
  • مقدارکافی مصرف ضدآفتاب مناسب با نوع پوست، که مقدار کافی استفاده از ضدآفتاب تقریبا ۲ بند انگشت است.
  • عدم‌استفاده از دستگاههای سولاریوم.
  • شستشوی مرتب صورت با استفاده از پاک کننده‌های پوست
  • استفاده از تونرهای مناسب
  • استفاده کم از لوازم آرایشی مخصوصا زمان قرارگرفتن در معرض تابش مستقیم نور آفتاب
  • استفاده از محصولات آرایشی اصل و مناسب پوست و موثر بر روی لک
  • استفاده از مرطوب‌کننده مناسب نوع پوست
  • استفاده از گُماژهای (لایه بردارهای) هفتگی
  • استفاده از ماسک‌های روشن‌کننده و شفاف‌کننده.

روش‌های درمان لک‌های پوستی

بعد از ایجاد لک و مشاهده آن بر روی پوست خود از محصولاتی استفاده کنید که شامل یکی از ترکیبات زیر باشد که باعث کمترشدن لک و کنترل آن می‌شوند:

1- هیدروكینون: قوي‌ترین عامل ضد‌لك است كه آنزیم تیروزیناز (عامل تولید ملانین) را مهار مي‌كند و به این ترتیب جلوي تولید ملانین را مي‌گیرد.

2- عصاره‌ی شیرین بیان: از آنجا كه مصرف هیدروكینون در طولاني مدت امکان‌پذیر نیست و مي‌تواند عوارضی ایجاد کند باید از تركیبات دیگري كه عوارض كمتري دارند مثل عصاره‌ی شیرین بیان استفاده شود. این تركیب آنزیم تیروزیناز را مهار مي‌كند و جایگزین مناسبي براي هیدروكینون است.

3- اسید كوجیك: اسید کوجیک یک روشن‌کننده‌ی طبیعیِ پوست است که باعث جلوگیری از رشد قارچ‌هایی می‌شود که تولیدکننده بیش از حد ملانین هستند. این تركیب هم با مهار‌آنزیم تیروزیناز (عامل تولید ملانین) اثرات ضد لك خود را اعمال مي‌كند.

4- ویتامینc: از آنجاكه ویتامینc آنتي‌اكسیدان است مانع از رسیدن اكسیژن لازم براي فعالیت آنزیم‌تیروزیناز (عامل تولید ملانین) مي‌شود و بنابراین اثرات ضد‌لك و‌ روشن‌كننده دارد.

5- گیاه آربوتین: مهار‌كننده تولید ملانین و جایگزین هیدروكینون است.

6- عصاره جلبك دریایی که یک ضدلک بسیار قوی می‌باشد و معمولا به صورت ماسک می‌باشد.

7- وینی فِرین: ماده‌ای که از شیره درخت مُو به‌دست آمده و قوي‌ترین تركیب ضدلكِ گیاهي مي‌باشد كه حتی موثر‌تر از ویتامین‌c  است.

8- گل زعفران سفید: این ماده روی مراحل مختلف ملانین‌سازي اثر مهاركننده دارند.

9- رتینول: رتینول توانایی بستن منافذ باز پوست و رفع لک، چین‌و‌چروک، تیرگی و جوش پوستی را دارد.

10-  AHA (آلفا هیدروکسی اسید) - BHA (بتا هیدروکسی اسید) - PHA (پلی هیدروکسید اسید) که نوعی از لایه بردارها هستند و خاصیت محافظتی و ترمیمی و شفاف‌سازی پوست را دارند.

گردآورنده: الناز نصیری